Periodieke gift aftrekken: het verschil dat u honderden euro’s per jaar kan opleveren

Geeft u elk jaar aan een goed doel, een kerk, een vereniging of een culturele instelling? Dan laat u waarschijnlijk geld liggen. Wie een schenking vastlegt als periodieke gift, mag het volledige bedrag aftrekken, zonder de drempel die voor gewone giften geldt. Zo geeft u meer aan uw goede doel terwijl uw eigen kosten dalen. In dit artikel leest u hoe u een periodieke gift kunt aftrekken, welke voorwaarden in 2026 gelden en hoeveel belasting u ermee bespaart.

Twee soorten giften

Voor de inkomstenbelasting bestaan er twee soorten aftrekbare giften. Het verschil bepaalt hoeveel u mag aftrekken:

  • Gewone gift: een losse gift aan een goed doel. U mag deze aftrekken, maar alleen boven een drempel en tot een maximum.
  • Periodieke gift: een gift die u schriftelijk vastlegt en minimaal vijf jaar lang jaarlijks doet. Deze is volledig aftrekbaar, zonder drempel.
  • Drempel: bij gewone giften trekt u pas af wat u meer geeft dan 1% van uw drempelinkomen (minimaal € 60). Bij een periodieke gift geldt geen drempel.
  • Maximum: gewone giften zijn aftrekbaar tot 10% van uw drempelinkomen. Voor periodieke giften geldt in 2026 een ruim plafond van € 1.500.000 per jaar.
  • Culturele ANBI: geeft u aan een culturele instelling met ANBI-status, dan mag u de gift voor de aftrek met 25% verhogen, tot maximaal € 1.250 extra. Dit geldt voor beide soorten giften.

De kern is dus eenvoudig: legt u uw jaarlijkse gift vast als periodieke gift, dan vervalt de drempel en trekt u elke euro af.

Voorwaarden

De Belastingdienst stelt de volgende eisen aan een periodieke gift:

  • Vastleggen: u legt de gift vast in een notariële akte of in een schriftelijke (onderhandse) overeenkomst met de instelling. Sinds 2014 is een gang naar de notaris niet meer verplicht; de instelling levert meestal een standaardformulier aan.
  • Looptijd: u verplicht zich om minimaal vijf jaar achter elkaar te schenken. De gift stopt uiterlijk bij uw overlijden.
  • Vaste ontvanger: u schenkt aan dezelfde ANBI, culturele ANBI of aan een vereniging die aan de voorwaarden voldoet (onder meer minstens 25 leden en geen winststreven).
  • Vast bedrag: u maakt jaarlijks ongeveer hetzelfde bedrag over. Betaalt u in termijnen, dan mag dat, zolang het totaal per jaar gelijk blijft.
  • Vrijwillig en zonder tegenprestatie: u krijgt niets terug voor uw gift. Contributie, lotenverkoop of een tegenprestatie tellen niet mee.

Voldoet u aan deze voorwaarden, dan mag u het geschonken bedrag elk jaar volledig in aftrek brengen in uw aangifte inkomstenbelasting. Voldoet u er niet aan, bijvoorbeeld omdat u niets hebt vastgelegd, dan valt de gift terug op de regels voor gewone giften, met drempel en maximum.

Rekenvoorbeeld

De situatie: een ondernemer heeft een drempelinkomen van € 80.000 en wil elk jaar € 2.000 schenken aan een goed doel met ANBI-status. Zijn top-inkomen wordt belast tegen 37,56%; dat is in 2026 ook het maximale tarief waartegen de giftenaftrek meetelt. We vergelijken twee scenario’s: de gift als gewone gift versus dezelfde gift vastgelegd als periodieke gift.

  Scenario A – gewone gift Scenario B – periodieke gift
Gift per jaar € 2.000 € 2.000
Drempel (1% van € 80.000) € 800 geen drempel
Aftrekbaar bedrag € 1.200 € 2.000
Belastingvoordeel (37,56%) € 451 € 751
Netto kosten van de gift € 1.549 € 1.249

De conclusie: met exact dezelfde gift van € 2.000 bespaart u als periodieke gift € 751 in plaats van € 451. Dat is € 300 extra voordeel per jaar, oftewel € 1.500 over de looptijd van vijf jaar. U geeft evenveel aan uw goede doel, maar houdt zelf meer over.

Praktische gevolgen

  • Leg de gift eerst vast: alleen betalingen vánáf de datum van de overeenkomst tellen mee. Giften van vóór het vastleggen zijn geen periodieke gift.
  • Onderhandse akte volstaat: vraag de instelling om het formulier “Overeenkomst periodieke gift” van de Belastingdienst. Een notaris is niet nodig.
  • Controleer de ANBI-status: kijk in het register “ANBI opzoeken” of de instelling (en eventueel de culturele status) actueel is. Zonder ANBI-status vervalt de aftrek.
  • Let op het plafond: de aftrek van periodieke giften is in 2026 beperkt tot € 1.500.000 per jaar. Voor de meeste gevers speelt dit niet, maar bij zeer grote schenkingen wel.
  • Hoog inkomen: valt uw inkomen in de hoogste schijf, dan telt de giftenaftrek in 2026 mee tegen ten hoogste 37,56%, niet tegen het toptarief van 49,50%.
  • Fiscale partners: u telt de giften van u en uw partner samen op. U mag zelf kiezen wie de aftrek in de aangifte opneemt.
  • Bewaar uw bewijs: houd de overeenkomst en de betaalbewijzen bij. De Belastingdienst kan hier bij een controle om vragen.

Conclusie en advies

Wie structureel aan een goed doel geeft, is bijna altijd voordeliger uit met een periodieke gift. U schaft de drempel af, trekt elke euro af en kunt uw voordeel zelfs verhogen bij een culturele ANBI. De enige echte voorwaarde is dat u de schenking vooraf vastlegt en minstens vijf jaar volhoudt. De keuze tussen een gewone en een periodieke gift, de juiste vastlegging en de vraag hoe u dit als ondernemer of DGA het slimst combineert met uw overige aftrekposten, luistert nauw. Wilt u zeker weten dat u het maximale voordeel haalt zonder fouten in de vastlegging? Laat uw situatie dan door de fiscalisten van Taxcount beoordelen; wij zetten de overeenkomst correct op en rekenen uw voordeel voor u door.

Schenking op papier: zo geeft u vermogen door en bespaart u erfbelasting

Heeft u vermogen dat vastzit in uw woning of in uw onderneming, maar wilt u uw kinderen nu al laten meeprofiteren? Dan is een schenking op papier misschien iets voor u. U geeft dan een bedrag weg zonder het geld echt over te maken: u erkent op papier dat u het schuldig bent aan uw kind. Zo verkleint u alvast uw latere nalatenschap en bespaart u erfbelasting, terwijl het geld voorlopig bij u blijft. In dit artikel leest u hoe een schenking op papier werkt, welke voorwaarden in 2026 gelden en welke valkuil u koste wat kost moet vermijden.

Wat is een schenking op papier?

Een schenking op papier heet officieel een schuldigerkenning uit vrijgevigheid. U schenkt een bedrag aan bijvoorbeeld uw kind, maar in plaats van het over te maken erkent u dat u het schuldig bent. Dat bedrag hoeft uw kind meestal pas op te eisen bij uw overlijden. De belangrijkste begrippen op een rij:

  • Schuldigerkenning: u legt vast dat u een bedrag schuldig bent aan de ontvanger, terwijl het geld op uw rekening blijft staan.
  • Opeisbaar bij overlijden: uw kind krijgt nu een vordering op u, maar kan die pas innen als u overlijdt (soms ook bij opname in een verzorgingstehuis).
  • Kleinere nalatenschap: tegenover uw bezit staat straks een schuld aan uw kind, waardoor er minder overblijft waarover erfbelasting wordt geheven.
  • Jaarlijkse rente: u betaalt elk jaar 6% rente over het schuldig erkende bedrag aan uw kind, waarmee u extra vermogen belastingvrij verschuift.

Voorwaarden

De Belastingdienst stelt strenge eisen aan een schenking op papier. Wordt aan een van deze eisen niet voldaan, dan grijpt artikel 10 van de Successiewet in en wordt het volledige bedrag bij uw overlijden alsnog met erfbelasting belast. Let daarom goed op het volgende:

  • Notariële akte: de schenking moet u door een notaris laten vastleggen. Ontbreekt de akte, dan vervalt de schenking bij uw overlijden en telt het bedrag toch mee in uw nalatenschap.
  • 6% rente: u spreekt af dat u jaarlijks minimaal 6% rente betaalt over het schuldig erkende bedrag. Dit percentage ligt sinds 2010 wettelijk vast.
  • Rente echt betalen: u maakt die rente elk jaar daadwerkelijk over. Alleen bijschrijven of een jaar overslaan telt niet mee en is de meest gemaakte fout.
  • Familiekring: de ontvanger is uw partner of een familielid tot en met de vierde graad (kinderen, kleinkinderen, ouders, broers, zussen, neven en nichten). Alleen dan heeft de regeling zin.
  • Schenkbelasting en vrijstelling: over de schenking zelf betaalt u mogelijk schenkbelasting. Voor een kind is in 2026 jaarlijks € 6.908 vrijgesteld; over het meerdere geldt 10% (tot € 158.669, daarboven 20%).

Voldoet u aan al deze voorwaarden, dan blijft het overgehevelde vermogen buiten de erfbelasting en profiteert uw kind van het volledige voordeel.

Rekenvoorbeeld

De situatie: een ondernemer wil in tien jaar tijd vermogen overhevelen naar zijn dochter. Hij schenkt elk jaar € 6.908 op papier, precies binnen de jaarlijkse vrijstelling, en legt dit notarieel vast. Na tien jaar heeft hij zo € 69.080 overgeheveld. We vergelijken twee keuzes.

  Scenario A: schenking op papier Scenario B: niets doen
Overgeheveld in 10 jaar € 69.080 € 0
Schenkbelasting € 0 (binnen vrijstelling) € 0
Bedrag in nalatenschap € 69.080 lager € 69.080 hoger
Erfbelasting over dit bedrag (10%) € 0 € 6.908

In scenario A is het vermogen al bij leven overgegaan, belastingvrij binnen de jaarlijkse vrijstelling. In scenario B zit hetzelfde bedrag nog in de nalatenschap en betaalt de dochter er, na verbruik van haar erfvrijstelling, 10% erfbelasting over.

De conclusie: de schenking op papier levert in dit voorbeeld een besparing van € 6.908 op. Daar bovenop verschuift de jaarlijkse rente van 6% nog eens extra vermogen belastingvrij naar uw kind.

Praktische gevolgen

  • Discipline is bepalend: betaal de rente elk jaar op tijd en sla nooit een jaar over. Een automatische overboeking voorkomt vergissingen; bijschrijven telt niet.
  • Bewijs bewaren: bewaar de notariële akte en de jaarlijkse betaalbewijzen van de rente, zodat u bij een controle kunt aantonen dat u aan de voorwaarden voldoet.
  • Schenkaangifte: schenkt u in een jaar meer dan de vrijstelling, dan doet u schenkaangifte. Let op: alle schenkingen aan hetzelfde kind in één jaar worden bij elkaar opgeteld.
  • Liquiditeit nalatenschap: bij uw overlijden moet de schuld, inclusief opgelopen rente, uit uw nalatenschap kunnen worden betaald. Houd hier rekening mee.
  • Gevolgen voor box 3: de vordering telt bij uw kind mee als bezitting in box 3; bij u is de schuld een box 3-schuld die uw vermogen verlaagt, voor zover uw totale schulden boven de drempel van € 3.800 (€ 7.600 met partner) uitkomen.

Conclusie en advies

Een schenking op papier is een beproefde manier om vermogen naar de volgende generatie over te hevelen zonder de contanten nu al weg te geven. Het voordeel kan over de jaren flink oplopen, maar staat of valt met de uitvoering: zonder notariële akte en zonder jaarlijkse betaling van 6% rente slaat het voordeel om in een naheffing erfbelasting over het volledige bedrag. Omdat de valkuil van artikel 10 in de praktijk makkelijk is gemaakt, is een zorgvuldige opzet en jaarlijkse bewaking essentieel. Wilt u weten of een schenking op papier in uw situatie voordelig is en hoe u de regeling waterdicht inricht? De adviseurs van Taxcount rekenen het graag voor u door en zorgen dat u geen enkel jaar overslaat.