Heeft u vermogen dat vastzit in uw woning of in uw onderneming, maar wilt u uw kinderen nu al laten meeprofiteren? Dan is een schenking op papier misschien iets voor u. U geeft dan een bedrag weg zonder het geld echt over te maken: u erkent op papier dat u het schuldig bent aan uw kind. Zo verkleint u alvast uw latere nalatenschap en bespaart u erfbelasting, terwijl het geld voorlopig bij u blijft. In dit artikel leest u hoe een schenking op papier werkt, welke voorwaarden in 2026 gelden en welke valkuil u koste wat kost moet vermijden.

Wat is een schenking op papier?

Een schenking op papier heet officieel een schuldigerkenning uit vrijgevigheid. U schenkt een bedrag aan bijvoorbeeld uw kind, maar in plaats van het over te maken erkent u dat u het schuldig bent. Dat bedrag hoeft uw kind meestal pas op te eisen bij uw overlijden. De belangrijkste begrippen op een rij:

  • Schuldigerkenning: u legt vast dat u een bedrag schuldig bent aan de ontvanger, terwijl het geld op uw rekening blijft staan.
  • Opeisbaar bij overlijden: uw kind krijgt nu een vordering op u, maar kan die pas innen als u overlijdt (soms ook bij opname in een verzorgingstehuis).
  • Kleinere nalatenschap: tegenover uw bezit staat straks een schuld aan uw kind, waardoor er minder overblijft waarover erfbelasting wordt geheven.
  • Jaarlijkse rente: u betaalt elk jaar 6% rente over het schuldig erkende bedrag aan uw kind, waarmee u extra vermogen belastingvrij verschuift.

Voorwaarden

De Belastingdienst stelt strenge eisen aan een schenking op papier. Wordt aan een van deze eisen niet voldaan, dan grijpt artikel 10 van de Successiewet in en wordt het volledige bedrag bij uw overlijden alsnog met erfbelasting belast. Let daarom goed op het volgende:

  • Notariële akte: de schenking moet u door een notaris laten vastleggen. Ontbreekt de akte, dan vervalt de schenking bij uw overlijden en telt het bedrag toch mee in uw nalatenschap.
  • 6% rente: u spreekt af dat u jaarlijks minimaal 6% rente betaalt over het schuldig erkende bedrag. Dit percentage ligt sinds 2010 wettelijk vast.
  • Rente echt betalen: u maakt die rente elk jaar daadwerkelijk over. Alleen bijschrijven of een jaar overslaan telt niet mee en is de meest gemaakte fout.
  • Familiekring: de ontvanger is uw partner of een familielid tot en met de vierde graad (kinderen, kleinkinderen, ouders, broers, zussen, neven en nichten). Alleen dan heeft de regeling zin.
  • Schenkbelasting en vrijstelling: over de schenking zelf betaalt u mogelijk schenkbelasting. Voor een kind is in 2026 jaarlijks € 6.908 vrijgesteld; over het meerdere geldt 10% (tot € 158.669, daarboven 20%).

Voldoet u aan al deze voorwaarden, dan blijft het overgehevelde vermogen buiten de erfbelasting en profiteert uw kind van het volledige voordeel.

Rekenvoorbeeld

De situatie: een ondernemer wil in tien jaar tijd vermogen overhevelen naar zijn dochter. Hij schenkt elk jaar € 6.908 op papier, precies binnen de jaarlijkse vrijstelling, en legt dit notarieel vast. Na tien jaar heeft hij zo € 69.080 overgeheveld. We vergelijken twee keuzes.

  Scenario A: schenking op papier Scenario B: niets doen
Overgeheveld in 10 jaar € 69.080 € 0
Schenkbelasting € 0 (binnen vrijstelling) € 0
Bedrag in nalatenschap € 69.080 lager € 69.080 hoger
Erfbelasting over dit bedrag (10%) € 0 € 6.908

In scenario A is het vermogen al bij leven overgegaan, belastingvrij binnen de jaarlijkse vrijstelling. In scenario B zit hetzelfde bedrag nog in de nalatenschap en betaalt de dochter er, na verbruik van haar erfvrijstelling, 10% erfbelasting over.

De conclusie: de schenking op papier levert in dit voorbeeld een besparing van € 6.908 op. Daar bovenop verschuift de jaarlijkse rente van 6% nog eens extra vermogen belastingvrij naar uw kind.

Praktische gevolgen

  • Discipline is bepalend: betaal de rente elk jaar op tijd en sla nooit een jaar over. Een automatische overboeking voorkomt vergissingen; bijschrijven telt niet.
  • Bewijs bewaren: bewaar de notariële akte en de jaarlijkse betaalbewijzen van de rente, zodat u bij een controle kunt aantonen dat u aan de voorwaarden voldoet.
  • Schenkaangifte: schenkt u in een jaar meer dan de vrijstelling, dan doet u schenkaangifte. Let op: alle schenkingen aan hetzelfde kind in één jaar worden bij elkaar opgeteld.
  • Liquiditeit nalatenschap: bij uw overlijden moet de schuld, inclusief opgelopen rente, uit uw nalatenschap kunnen worden betaald. Houd hier rekening mee.
  • Gevolgen voor box 3: de vordering telt bij uw kind mee als bezitting in box 3; bij u is de schuld een box 3-schuld die uw vermogen verlaagt, voor zover uw totale schulden boven de drempel van € 3.800 (€ 7.600 met partner) uitkomen.

Conclusie en advies

Een schenking op papier is een beproefde manier om vermogen naar de volgende generatie over te hevelen zonder de contanten nu al weg te geven. Het voordeel kan over de jaren flink oplopen, maar staat of valt met de uitvoering: zonder notariële akte en zonder jaarlijkse betaling van 6% rente slaat het voordeel om in een naheffing erfbelasting over het volledige bedrag. Omdat de valkuil van artikel 10 in de praktijk makkelijk is gemaakt, is een zorgvuldige opzet en jaarlijkse bewaking essentieel. Wilt u weten of een schenking op papier in uw situatie voordelig is en hoe u de regeling waterdicht inricht? De adviseurs van Taxcount rekenen het graag voor u door en zorgen dat u geen enkel jaar overslaat.