Veel ouders willen alvast vermogen overhevelen naar hun kinderen, maar kunnen of willen het geld nog niet missen. Vaak zit het vermogen vast in de eigen woning of in de onderneming. De schenking op papier biedt dan uitkomst: je schenkt op papier, terwijl het geld bij je blijft. Zo verklein je vast je latere nalatenschap en bespaar je mogelijk erfbelasting. Deze constructie werkt fiscaal alleen als je je aan strikte voorwaarden houdt, waaronder een notariële akte en het jaarlijks daadwerkelijk betalen van 6% rente. In dit artikel lees je hoe een schenking op papier werkt, welke voorwaarden gelden in 2026 en waar de valkuilen zitten.
Wat is een schenking op papier?
Een schenking op papier heet officieel een schuldigerkenning uit vrijgevigheid. Je maakt het geld niet echt over, maar erkent op papier dat je een bedrag schuldig bent aan bijvoorbeeld je kind. Je spreekt af dat dit bedrag pas opeisbaar is bij je overlijden. Je houdt het geld dus zelf, maar je kind heeft nu al een vordering op je.
Waarom doen mensen dit? Door nu te schenken wordt je latere nalatenschap kleiner. Bij je overlijden staat er immers een schuld aan je kind tegenover je bezit. Over de schenking betaal je nu schenkbelasting, maar vaak valt die binnen de jaarlijkse vrijstelling. Daarnaast betaal je jaarlijks 6% rente aan je kind, waarmee je opnieuw belastingvrij vermogen verschuift. Figuur 1 laat de stappen zien, van de schuldigerkenning tot het overlijden.
Figuur 1: zo verloopt een schenking op papier, van schuldigerkenning tot overlijden.
Hoeveel mag je belastingvrij schenken in 2026?
Voor een schenking van ouders aan een kind is in 2026 jaarlijks 6.908 euro vrijgesteld. Blijft de schenking daaronder, dan betaal je geen schenkbelasting en hoef je zelfs geen aangifte te doen. Het is een zogenoemde voetvrijstelling: alleen het bedrag boven de vrijstelling wordt belast. Over dat meerdere betaal een kind 10% schenkbelasting, zolang de verkrijging in 2026 niet boven 158.669 euro uitkomt. Daarboven geldt 20%.
Let op de samentelling. Alle schenkingen die je en je partner in één kalenderjaar aan hetzelfde kind doen, worden bij elkaar opgeteld en als één schenking belast. Een schenking op papier telt dus samen met eventuele contante schenkingen in datzelfde jaar. Voor een kind tussen 18 en 40 jaar bestaat daarnaast een eenmalig verhoogde vrijstelling: 33.129 euro vrij besteedbaar of 69.009 euro als het geld naar een dure studie gaat. Op die eenmalige vrijstelling moet je wel een beroep doen in de aangifte.
Waarom bespaar je er later erfbelasting mee?
Bij je overlijden staat de schuld die je op papier bent aangegaan als aftrekpost tegenover je bezit. Je nalatenschap is daardoor kleiner. Erft je kind, dan geldt in 2026 een vrijstelling van 26.230 euro; over het meerdere betaal je kind 10% erfbelasting, of 20% boven 158.669 euro. Door tijdens leven jaarlijks op papier te schenken, verschuif je vermogen tegen de jaarlijkse schenkvrijstelling en verklein je het bedrag dat later tegen die tarieven wordt belast. De jaarlijkse 6% rente die je aan je kind betaal, verschuif je bovendien extra vermogen zonder heffing.
Welke voorwaarden gelden er? De valkuil van artikel 10
De wet kent een belangrijke valkuil: artikel 10 van de Successiewet. Hou je tot je overlijden het voordeel van het geld, doordat je geen of te weinig rente betaal, dan word je geacht het genot van die vordering te hebben gehouden. Het gevolg is hard: bij je overlijden wordt het volledige schuldig erkende bedrag alsnog met erfbelasting belast, alsof je nooit had geschonken. Om dat te voorkomen gelden drie eisen, samengevat in figuur 2.
- Notariële akte: de schenking die pas opeisbaar is bij overlijden moet bij de notaris worden vastgelegd. Ontbreekt de akte, dan vervalt de schenking bij overlijden en valt het bedrag alsnog in je nalatenschap.
- Rente van 6%: over het schuldig erkende bedrag spreek je een jaarlijkse rente van ten minste 6% af. Dit percentage staat vast in de wet.
- De rente wordt daadwerkelijk elk jaar betaald. Bijschrijven of een jaar overslaan mag niet. Wie een jaar de rente vergeet, laat de hele constructie omvallen. Vergeten rente moet je samengesteld inhalen. Een op het moment van overlijden nog lopende rentetermijn van maximaal een jaar mag na overlijden alsnog worden betaald.
Figuur 2: de drie harde eisen. Voldoe je niet aan alle drie, dan grijpt artikel 10 SW in.
Artikel 10 werkt alleen als de ontvanger je partner is of een bloed- of aanverwant tot en met de vierde graad. Artikel 10 geldt alleen bij uw partner en bij bloed- en aanverwanten tot en met de vierde graad. Schenkt u op papier aan bijvoorbeeld een goede vriend, dan grijpt artikel 10 niet in en hoeft u die 6 procent rente dus niet jaarlijks te betalen. Ook een te lage rente telt als genot: betaal je minder dan de vereiste 6%, dan grijpt artikel 10 alsnog in.
Rekenvoorbeeld
Stel, een ouder erkent in 2026 eenmalig 30.000 euro schuldig aan een kind en legt dit bij de notaris vast. Van dat bedrag is 6.908 euro vrijgesteld (de jaarlijkse kindvrijstelling). Over de resterende 23.092 euro betaal het kind 10% schenkbelasting, ofwel 2.309 euro. De ouder maakt elk jaar 6% van 30.000 euro, dus 1.800 euro rente, over aan het kind. Bij overlijden staat de schuld van 30.000 euro in je nalatenschap en drukt daardoor je bezit. Vergeet de ouder één jaar de 1.800 euro te betalen, dan grijpt artikel 10 in en wordt de volle 30.000 euro bij overlijden alsnog als erfrechtelijke verkrijging belast. Figuur 3 vat de bedragen samen.
Figuur 3: rekenvoorbeeld van een schenking op papier van 30.000 euro in 2026.
Wat betekent dit voor je aangifte in box 3?
De schenking op papier heeft ook gevolgen voor de inkomstenbelasting. Bij je kind is de vordering een bezitting in box 3; bij je is de schuld een box 3-schuld. Voor die schuld geldt in 2026 een schuldendrempel: schulden tellen pas mee voor zover het totaal boven 3.800 euro uitkomt, of boven 7.600 euro als je het hele jaar dezelfde fiscale partner hebt. Heb je al andere schulden, dan is die drempel mogelijk al verbruikt. De jaarlijkse 6% rente telt bij je kind als inkomen en bij je als een aftrekpost binnen de regels van box 3.
Praktische checklist: wat je moet regelen
- Ga naar de notaris: laat de schuldigerkenning die pas bij overlijden opeisbaar is altijd in een notariële akte vastleggen.
- Spreek 6% rente af: leg in de akte een jaarlijkse rente van ten minste 6% vast over het schuldig erkende bedrag.
- Betaal de rente elk jaar echt: maak de rente jaarlijks daadwerkelijk over, bij voorkeur via een automatische overboeking, en bewaar het bewijs.
- Blijf binnen de vrijstelling: schenk per jaar niet meer op papier dan de kindvrijstelling van 6.908 euro als je geen schenkbelasting wilt betalen, en tel contante schenkingen mee.
- Doe zo nodig aangifte: schenk je boven de vrijstelling of doet je een beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling, doe dan tijdig aangifte schenkbelasting.
- Denk aan de liquiditeit: zorg dat de schuld met opgelopen rente bij overlijden uit je nalatenschap kan worden voldaan.
Veelgestelde vragen
Moet een schenking op papier per se via de notaris?
Ja. Voor een schenking die pas opeisbaar is bij je overlijden is een notariële akte verplicht. Zonder die akte vervalt de schenking bij overlijden en valt het bedrag alsnog in je nalatenschap.
Waarom moet ik 6% rente betalen?
De wet eist 6% rente om te voorkomen dat je het volledige voordeel van het geschonken bedrag zelf houdt. Betaal je geen of te weinig rente, dan grijpt artikel 10 van de Successiewet in en wordt het volledige bedrag bij overlijden alsnog met erfbelasting belast.
Wat gebeurt er als ik één jaar de rente vergeet?
Dan valt de constructie in beginsel om. Bij overlijden wordt het hele schuldig erkende bedrag alsnog belast. Je kunt vergeten rente wel samengesteld inhalen, maar het is verstandig de betaling elk jaar goed vast te leggen.
Hoeveel mag ik in 2026 belastingvrij aan mijn kind schenken?
In 2026 is jaarlijks 6.908 euro vrijgesteld voor een schenking van ouders aan een kind. Voor kinderen tussen 18 en 40 jaar bestaat daarnaast een eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro, of 69.009 euro voor een dure studie.
Kan ik dit ook doen als mijn vermogen in mijn woning zit?
Ja, dat is juist een veelvoorkomende reden. Je hoeft het geld niet over te maken; je erkent het op papier schuldig. Wel moet je de jaarlijkse rente daadwerkelijk kunnen betalen en moet de schuld bij overlijden voldaan kunnen worden.
Hoe Taxcount je kan helpen
Een schenking op papier is fiscaal aantrekkelijk, maar staat of valt met de juiste uitvoering. Taxcount berekent hoeveel je jaarlijks belastingvrij kunt overhevelen, stemt de schenking af met je notaris en zorgt dat de rente, de aangifte schenkbelasting en de verwerking in box 3 kloppen. Ook kijken we naar de samenhang met je totale vermogensplanning en je nalatenschap. Wil je weten of een schenking op papier in je situatie voordeel oplevert? Leg je plannen aan ons voor, dan rekenen we de mogelijkheden voor je uit.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen fiscaal advies. Tarieven, bedragen en drempels kunnen wijzigen, en de uitkomst hangt af van je persoonlijke situatie. Laat je situatie altijd door een adviseur beoordelen voordat je beslissingen neemt.