Veel ouders willen alvast vermogen overhevelen naar hun kinderen, maar kunnen of willen het geld nog niet missen. Vaak zit het vermogen vast in de eigen woning of in de onderneming. De schenking op papier biedt dan uitkomst: u schenkt op papier, terwijl het geld bij u blijft. Zo verkleint u vast uw latere nalatenschap en bespaart u mogelijk erfbelasting. Deze constructie werkt fiscaal alleen als u zich aan strikte voorwaarden houdt, waaronder een notariële akte en het jaarlijks daadwerkelijk betalen van 6% rente. In dit artikel leest u hoe een schenking op papier werkt, welke voorwaarden gelden in 2026 en waar de valkuilen zitten.
Wat is een schenking op papier?
Een schenking op papier heet officieel een schuldigerkenning uit vrijgevigheid. U maakt het geld niet echt over, maar erkent op papier dat u een bedrag schuldig bent aan bijvoorbeeld uw kind. U spreekt af dat dit bedrag pas opeisbaar is bij uw overlijden. U houdt het geld dus zelf, maar uw kind heeft nu al een vordering op u.
Waarom doen mensen dit? Door nu te schenken wordt uw latere nalatenschap kleiner. Bij uw overlijden staat er immers een schuld aan uw kind tegenover uw bezit. Over de schenking betaalt u nu schenkbelasting, maar vaak valt die binnen de jaarlijkse vrijstelling. Daarnaast betaalt u jaarlijks 6% rente aan uw kind, waarmee u opnieuw belastingvrij vermogen verschuift. Figuur 1 laat de stappen zien, van de schuldigerkenning tot het overlijden.
Figuur 1: zo verloopt een schenking op papier, van schuldigerkenning tot overlijden.
Hoeveel mag u belastingvrij schenken in 2026?
Voor een schenking van ouders aan een kind is in 2026 jaarlijks 6.908 euro vrijgesteld. Blijft de schenking daaronder, dan betaalt u geen schenkbelasting en hoeft u zelfs geen aangifte te doen. Het is een zogenoemde voetvrijstelling: alleen het bedrag boven de vrijstelling wordt belast. Over dat meerdere betaalt een kind 10% schenkbelasting, zolang de verkrijging in 2026 niet boven 158.669 euro uitkomt. Daarboven geldt 20%.
Let op de samentelling. Alle schenkingen die u en uw partner in één kalenderjaar aan hetzelfde kind doen, worden bij elkaar opgeteld en als één schenking belast. Een schenking op papier telt dus samen met eventuele contante schenkingen in datzelfde jaar. Voor een kind tussen 18 en 40 jaar bestaat daarnaast een eenmalig verhoogde vrijstelling: 33.129 euro vrij besteedbaar of 69.009 euro als het geld naar een dure studie gaat. Op die eenmalige vrijstelling moet u wel een beroep doen in de aangifte.
Waarom bespaart u er later erfbelasting mee?
Bij uw overlijden staat de schuld die u op papier bent aangegaan als aftrekpost tegenover uw bezit. Uw nalatenschap is daardoor kleiner. Erft uw kind, dan geldt in 2026 een vrijstelling van 26.230 euro; over het meerdere betaalt uw kind 10% erfbelasting, of 20% boven 158.669 euro. Door tijdens leven jaarlijks op papier te schenken, verschuift u vermogen tegen de jaarlijkse schenkvrijstelling en verkleint u het bedrag dat later tegen die tarieven wordt belast. De jaarlijkse 6% rente die u aan uw kind betaalt, verschuift bovendien extra vermogen zonder heffing.
Welke voorwaarden gelden er? De valkuil van artikel 10
De wet kent een belangrijke valkuil: artikel 10 van de Successiewet. Houdt u tot uw overlijden het voordeel van het geld, doordat u geen of te weinig rente betaalt, dan wordt u geacht het genot van die vordering te hebben gehouden. Het gevolg is hard: bij uw overlijden wordt het volledige schuldig erkende bedrag alsnog met erfbelasting belast, alsof u nooit had geschonken. Om dat te voorkomen gelden drie eisen, samengevat in figuur 2.
- Notariële akte: de schenking die pas opeisbaar is bij overlijden moet bij de notaris worden vastgelegd. Ontbreekt de akte, dan vervalt de schenking bij overlijden en valt het bedrag alsnog in de nalatenschap.
- Rente van 6%: over het schuldig erkende bedrag spreekt u een jaarlijkse rente van ten minste 6% af. Dit percentage staat vast in de wet.
- De rente wordt daadwerkelijk elk jaar betaald. Bijschrijven of een jaar overslaan mag niet. Wie een jaar de rente vergeet, laat de hele constructie omvallen. Vergeten rente moet u samengesteld inhalen. Een op het moment van overlijden nog lopende rentetermijn van maximaal een jaar mag na overlijden alsnog worden betaald.
Figuur 2: de drie harde eisen. Voldoet u niet aan alle drie, dan grijpt artikel 10 SW in.
Artikel 10 werkt alleen als de ontvanger uw partner is of een bloed- of aanverwant tot en met de vierde graad. Bij een schenking aan bijvoorbeeld een goede vriend mist de constructie dan ook zijn doel. Ook een te lage rente telt als genot: betaalt u minder dan de vereiste 6%, dan grijpt artikel 10 alsnog in.
Rekenvoorbeeld
Stel, een ouder erkent in 2026 eenmalig 30.000 euro schuldig aan een kind en legt dit bij de notaris vast. Van dat bedrag is 6.908 euro vrijgesteld (de jaarlijkse kindvrijstelling). Over de resterende 23.092 euro betaalt het kind 10% schenkbelasting, ofwel 2.309 euro. De ouder maakt elk jaar 6% van 30.000 euro, dus 1.800 euro rente, over aan het kind. Bij overlijden staat de schuld van 30.000 euro in de nalatenschap en drukt daardoor het bezit. Vergeet de ouder één jaar de 1.800 euro te betalen, dan grijpt artikel 10 in en wordt de volle 30.000 euro bij overlijden alsnog als erfrechtelijke verkrijging belast. Figuur 3 vat de bedragen samen.
Figuur 3: rekenvoorbeeld van een schenking op papier van 30.000 euro in 2026.
Wat betekent dit voor uw aangifte in box 3?
De schenking op papier heeft ook gevolgen voor de inkomstenbelasting. Bij uw kind is de vordering een bezitting in box 3; bij u is de schuld een box 3-schuld. Voor die schuld geldt in 2026 een schuldendrempel: schulden tellen pas mee voor zover het totaal boven 3.800 euro uitkomt, of boven 7.600 euro als u het hele jaar dezelfde fiscale partner heeft. Heeft u al andere schulden, dan is die drempel mogelijk al verbruikt. De jaarlijkse 6% rente telt bij uw kind als inkomen en bij u als een aftrekpost binnen de regels van box 3.
Praktische checklist: wat u moet regelen
- Ga naar de notaris: laat de schuldigerkenning die pas bij overlijden opeisbaar is altijd in een notariële akte vastleggen.
- Spreek 6% rente af: leg in de akte een jaarlijkse rente van ten minste 6% vast over het schuldig erkende bedrag.
- Betaal de rente elk jaar echt: maak de rente jaarlijks daadwerkelijk over, bij voorkeur via een automatische overboeking, en bewaar het bewijs.
- Blijf binnen de vrijstelling: schenk per jaar niet meer op papier dan de kindvrijstelling van 6.908 euro als u geen schenkbelasting wilt betalen, en tel contante schenkingen mee.
- Doe zo nodig aangifte: schenkt u boven de vrijstelling of doet u een beroep op de eenmalig verhoogde vrijstelling, doe dan tijdig aangifte schenkbelasting.
- Denk aan de liquiditeit: zorg dat de schuld met opgelopen rente bij overlijden uit de nalatenschap kan worden voldaan.
Veelgestelde vragen
Moet een schenking op papier per se via de notaris?
Ja. Voor een schenking die pas opeisbaar is bij uw overlijden is een notariële akte verplicht. Zonder die akte vervalt de schenking bij overlijden en valt het bedrag alsnog in uw nalatenschap.
Waarom moet ik 6% rente betalen?
De wet eist 6% rente om te voorkomen dat u het volledige voordeel van het geschonken bedrag zelf houdt. Betaalt u geen of te weinig rente, dan grijpt artikel 10 van de Successiewet in en wordt het volledige bedrag bij overlijden alsnog met erfbelasting belast.
Wat gebeurt er als ik één jaar de rente vergeet?
Dan valt de constructie in beginsel om. Bij overlijden wordt het hele schuldig erkende bedrag alsnog belast. U kunt vergeten rente wel samengesteld inhalen, maar het is verstandig de betaling elk jaar goed vast te leggen.
Hoeveel mag ik in 2026 belastingvrij aan mijn kind schenken?
In 2026 is jaarlijks 6.908 euro vrijgesteld voor een schenking van ouders aan een kind. Voor kinderen tussen 18 en 40 jaar bestaat daarnaast een eenmalig verhoogde vrijstelling van 33.129 euro, of 69.009 euro voor een dure studie.
Kan ik dit ook doen als mijn vermogen in mijn woning zit?
Ja, dat is juist een veelvoorkomende reden. U hoeft het geld niet over te maken; u erkent het op papier schuldig. Wel moet u de jaarlijkse rente daadwerkelijk kunnen betalen en moet de schuld bij overlijden voldaan kunnen worden.
Hoe Taxcount u kan helpen
Een schenking op papier is fiscaal aantrekkelijk, maar staat of valt met de juiste uitvoering. Taxcount berekent hoeveel u jaarlijks belastingvrij kunt overhevelen, stemt de schenking af met uw notaris en zorgt dat de rente, de aangifte schenkbelasting en de verwerking in box 3 kloppen. Ook kijken wij naar de samenhang met uw totale vermogensplanning en uw nalatenschap. Wilt u weten of een schenking op papier in uw situatie voordeel oplevert? Leg uw plannen aan ons voor, dan rekenen wij de mogelijkheden voor u uit.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen fiscaal advies. Tarieven, bedragen en drempels kunnen wijzigen, en de uitkomst hangt af van uw persoonlijke situatie. Laat uw situatie altijd door een adviseur beoordelen voordat u beslissingen neemt.