U bent ondernemer voor de btw als u zelfstandig en tegen een vergoeding goederen of diensten levert. Dat staat in artikel 7 van de Wet op de omzetbelasting 1968. Voor de btw maakt uw rechtsvorm niet uit en is winst niet nodig. In dit artikel leest u welke criteria de Belastingdienst gebruikt en wanneer u btw plichtig bent.
Om te bepalen of u btw-plichtig bent, moet eerst worden vastgesteld of u ondernemer bent voor de btw. Dit wordt geregeld in artikel 7 van de Wet op de Omzetbelasting. Deze wet bepaalt dat u ondernemer bent als u zelfstandig een bedrijf of beroep uitoefent en economische activiteiten verricht. Hieronder bespreken we de belangrijkste criteria.
Bij btw ondernemerschap kijkt de Belastingdienst in de praktijk naar drie vragen:
- Levert u goederen of diensten?
- Vraagt u daarvoor een vergoeding die meer is dan symbolisch?
- Neemt u deel aan het normale economische verkeer?
Kunt u alle drie de vragen met ja beantwoorden, dan bent u in de meeste gevallen een btw ondernemer. Dat betekent ook dat uw onderneming btw in rekening brengt over de omzet, tenzij er een vrijstelling of de kleineondernemersregeling geldt.
Zelfstandig een onderneming voeren
De wet stelt dat iedereen die zelfstandig een bedrijf voert in principe ondernemer is voor de btw. Bij deze beoordeling wordt gekeken naar factoren zoals:
- Voert u opdrachten uit onder uw eigen naam?
- Werkt u voor meerdere opdrachtgevers?
- Draagt u ondernemersrisico?
Dit zijn enkele factoren die bepalend zijn voor uw status als btw-ondernemer. Meer informatie over de specifieke voorwaarden vindt u op de website van de Belastingdienst: https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/btw/hoe_werkt_de_btw/voor_wie_geldt_de_btw/ondernemer
Werkt u in loondienst, dan bent u voor dat werk geen ondernemer voor btw-doeleinden, omdat u niet zelfstandig werkt. Heeft u daarnaast een eigen bedrijf, bijvoorbeeld als freelancer, dan beoordeelt de Belastingdienst die activiteit apart. Bent u daarvoor wel zelfstandig, dan rekent u als ondernemer btw over die omzet.
Economische activiteiten
Naast zelfstandigheid is het belangrijk dat u economische activiteiten uitvoert. Dit betekent dat uw werkzaamheden gericht zijn op het verkrijgen van regelmatige inkomsten. Winst is hierbij niet vereist. Zelfs als u verlies maakt, kunt u als ondernemer worden aangemerkt.
Voorbeeld:
Een uitvinder werkt jarenlang zonder inkomsten aan de ontwikkeling van een machine. Wanneer hij van plan is deze machine te licentiëren in ruil voor maandelijkse vergoedingen, wordt hij al tijdens de ontwikkelfase als ondernemer voor de btw beschouwd. Dit geldt ook als hij in die periode alleen kosten maakt.
Dat u al ondernemer kunt zijn voordat er omzet is, heeft een belangrijk voordeel: u kunt de btw op uw voorbereidingskosten vaak terugvragen. Daarover leest u meer in ons artikel over btw terugvragen over opstartkosten.
Heeft u echter slechts een eenmalige opbrengst, zoals bij de verkoop van een octrooi, dan voldoet u niet aan de eis van regelmatige inkomsten. Dit onderscheid is belangrijk. Het Hong-Kong Trade-arrest bevestigt ook dat er een tegenprestatie nodig is om als ondernemer te worden aangemerkt. Gratis diensten kwalificeren dus niet als economische activiteit.
Ook wie een bezit exploiteert om er duurzaam opbrengst uit te halen, verricht een economische activiteit. Het Europese Hof van Justitie besliste in 2013 in het Fuchs-arrest dat zelfs een particulier met zonnepanelen op het dak ondernemer voor de btw is, omdat hij tegen een vergoeding stroom aan het net levert.
In concurrentie treden
U kunt ook als ondernemer worden beschouwd als u met uw activiteiten in concurrentie treedt met andere ondernemingen. Een voorbeeld is een gemeente of stichting die een eenmalig evenement organiseert, zoals een festival. Hoewel dit geen duurzame activiteit is, moet er toch btw worden geheven. Dit voorkomt dat zij een onterecht concurrentievoordeel krijgen ten opzichte van commerciële festivals.
De Wet op de Omzetbelasting regelt ook dat overheidsinstanties en stichtingen btw-plichtig kunnen zijn wanneer zij soortgelijke diensten leveren als commerciële partijen.
Ondernemer voor de btw, maar toch geen btw rekenen
Ondernemer zijn voor de btw betekent niet automatisch dat u btw moet betalen. In twee situaties rekent u als ondernemer toch geen btw:
- Uw prestaties zijn vrijgesteld van btw. Denk aan zorg, onderwijs of de verhuur van een woning. Meer daarover leest u in ons artikel over btw-vrijstellingen, tarieven en verlegging.
- U gebruikt de kleineondernemersregeling (KOR). Daarmee rekent u geen btw als uw omzet in 2026 niet hoger is dan 20.000 euro per kalenderjaar. De voorwaarden leest u in ons artikel over de kleineondernemersregeling.
Let op: met de KOR mag u ook geen btw op uw kosten terugvragen. Levert u vooral aan bedrijven of investeert u veel, dan is de KOR daarom niet altijd voordelig.
Houd ook het verschil met de inkomstenbelasting in het oog. Daar gelden strengere eisen, zoals winst, tijd en risico. U kunt dus ondernemer zijn voor de btw zonder dat u ondernemer bent voor de inkomstenbelasting. Meer hierover leest u in ons artikel ondernemer of resultaatgenieter.
Conclusie: Om als btw-ondernemer te worden aangemerkt, moet u zelfstandig werken, economische activiteiten verrichten en in sommige gevallen rekening houden met concurrentie. Dit vormt de basis voor uw verplichtingen binnen de btw.
Twijfelt u of u ondernemer bent voor de btw, of wilt u uw aangifte uit handen geven? Taxcount verzorgt uw btw-aangifte en kijkt of de KOR of een vrijstelling voor u gunstig is. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Wanneer ben je btw plichtig?
U bent btw plichtig zodra u ondernemer bent voor de btw en prestaties levert die met btw belast zijn. Dat geldt als u zelfstandig en tegen een vergoeding goederen of diensten levert, volgens artikel 7 Wet OB 1968. Valt uw omzet onder een vrijstelling of gebruikt u de KOR, dan rekent u meestal geen btw.
Ben ik ondernemer voor de btw als ik naast mijn baan iets verkoop?
Dat kan, ook als het om een bijverdienste gaat. Verkoopt u regelmatig en tegen betaling, bijvoorbeeld via een webshop of als freelancer, dan bent u in de meeste gevallen ondernemer voor de btw. Een eenmalige verkoop van privéspullen telt niet mee. Bij een lage omzet kan de KOR u administratief werk besparen.
Is omzet met of zonder btw bij de grens van de KOR?
Voor de KOR telt uw omzet zonder btw. In 2026 mag die omzet maximaal 20.000 euro per kalenderjaar zijn. Omzet die vrijgesteld is van btw telt meestal niet mee, met uitzondering van onder meer de levering en verhuur van onroerende zaken. Gaat u over de grens, dan stopt de KOR direct en rekent u weer btw.
Kun je ondernemer zijn voor de btw maar niet voor de inkomstenbelasting?
Ja, dat komt vaak voor. Voor de btw is het begrip ondernemer ruimer dan voor de inkomstenbelasting: regelmatige omzet tegen betaling is al genoeg. Voor de inkomstenbelasting kijkt de Belastingdienst ook naar winst, tijd en risico. Bent u daar geen ondernemer, dan bent u vaak resultaatgenieter en heeft u geen recht op ondernemersaftrek.
Moet ik me zelf aanmelden als btw ondernemer?
Start u een onderneming, dan schrijft u zich in bij de KVK. In de meeste gevallen geeft de KVK uw gegevens door aan de Belastingdienst. Die beoordeelt of u ondernemer bent voor de btw en stuurt u een omzetbelastingnummer en een btw-identificatienummer. Zonder KVK-inschrijving meldt u zich rechtstreeks bij de Belastingdienst.
Wat is het verschil tussen btw en omzetbelasting?
Er is geen verschil. Omzetbelasting is de officiële naam in de wet, de Wet op de omzetbelasting 1968. Btw staat voor belasting over de toegevoegde waarde en is de naam die in het dagelijks gebruik en in Europa gangbaar is. Wie ondernemer voor omzetbelasting is, is dus ook ondernemer voor de btw.