Aanmerkelijk belang in box 2: waarom de 5%-grens u duizenden euro’s kan schelen

Je hebt aandelen in een bv, als directeur-grootaandeelhouder (dga) of als belegger met een fors pakket. Zodra je belang de grens van 5% raakt, heb je een aanmerkelijk belang. Vanaf dat moment vallen je dividend en verkoopwinst niet meer in box 3, maar in box 2 van de inkomstenbelasting. Dat verandert hoeveel belasting je betaalt en welke verplichtingen je hebt. In dit artikel lees je wanneer je een aanmerkelijk belang hebt, welke tarieven in 2026 gelden en hoe je met slimme planning duizenden euro’s kunt besparen.

Wat is een aanmerkelijk belang?

De wet verdeelt aandeelhouders in twee groepen. Kleine beleggers betalen belasting over hun vermogen in box 3. Wie een groot belang in een vennootschap heeft, is voor de wet meer ondernemer dan belegger. Die aandeelhouder betaalt belasting in box 2 over het werkelijke inkomen uit de aandelen: dividend en de winst bij verkoop.

De grens ligt bij 5%. Je hebt een aanmerkelijk belang als je, alleen of samen met je fiscale partner, direct of indirect (bijvoorbeeld via een holding) ten minste 5% van de uitgegeven aandelen van een vennootschap bezit. Dat staat in artikel 4.6 van de Wet inkomstenbelasting 2001. De regel geldt ook voor buitenlandse vennootschappen, voor coöperaties en voor bepaalde beleggingsfondsen.

Niet alleen gewone aandelen tellen. Je hebt ook een aanmerkelijk belang bij:

• opties op ten minste 5% van de aandelen (rechten om aandelen te kopen);
• winstbewijzen die recht geven op ten minste 5% van de jaarwinst of van de liquidatie-uitkering;
• ten minste 5% van de stemmen in een coöperatie;
• ten minste 5% van één soort aandelen, bijvoorbeeld letteraandelen of preferente aandelen.

Belangrijk om te weten: deze categorieën mogen niet bij elkaar worden opgeteld. Wie 4% aandelen en 4% opties heeft, zit dus onder de grens. En de grens is hard: precies 5% telt, 4,9% niet.

Ook zonder eigen 5% in box 2

De wet kent drie uitbreidingen die in de praktijk vaak worden gemist. De Belastingdienst toetst daarom breder dan alleen je eigen aandelenpakket.

Ten eerste de meesleepregeling: heb je eenmaal een aanmerkelijk belang, dan vallen ook al je overige aandelen, opties en winstbewijzen in dezelfde vennootschap in box 2. Ten tweede de meetrekregeling: bezit je zelf minder dan 5%, maar heeft je partner, een (groot)ouder of een (klein)kind van je of je partner wél een aanmerkelijk belang in dezelfde vennootschap, dan valt je kleine pakket toch in box 2. Broers en zussen tellen hierbij niet mee. Ten derde het fictieve aanmerkelijk belang: is bij je ooit een doorschuifregeling toegepast, bijvoorbeeld bij de geruisloze inbreng van je onderneming in een bv of bij vererving van aandelen, dan blijft een belang onder de 5% toch als aanmerkelijk belang gelden.

Een voorbeeld van de meetrekregeling: vader heeft 96% van de aandelen in de familie-bv, dochter heeft 4%. De dochter zit onder de 5%, maar wordt door het belang van haar vader meegetrokken. Haar dividend valt daardoor gewoon in box 2. Voor je betekent dit: kijk niet alleen naar je eigen belang, maar naar de hele familiekring rond de vennootschap.

Tarieven box 2 in 2026

In 2026 kent box 2 twee schijven. Over de eerste € 68.843 aan inkomen uit aanmerkelijk belang betaal je 24,5%. Over alles daarboven betaal je 31%. Heb je een fiscale partner, dan kun je het inkomen verdelen en geldt de lage schijf tot € 137.686 gezamenlijk. Dat maakt de verdeling van dividend een belangrijk planningsinstrument.

Rekenvoorbeeld

De situatie: Karin is dga van een bv met flinke winstreserves. Zij wil in 2026 € 140.000 dividend uitkeren aan privé. Karin is gehuwd; haar echtgenoot heeft geen eigen inkomen in box 2.

Scenario A: Karin geeft het volledige dividend bij zichzelf aan

Scenario B: Karin verdeelt het dividend met haar fiscale partner

De conclusie: door het dividend in de aangifte te verdelen over beide fiscale partners betaal je € 34.450 in plaats van € 38.926. Dat scheelt € 4.476 aan belasting bij precies dezelfde uitkering. Spreiden over meerdere jaren kan een vergelijkbaar effect hebben.

Praktische gevolgen

Een aanmerkelijk belang brengt verplichtingen mee die verder gaan dan de aangifte alleen. Je geeft dividend en verkoopwinst aan in box 2. Daarnaast moet je de verkrijgingsprijs van je aandelen vastleggen: het bedrag dat fiscaal als je aankoopprijs geldt. Die verkrijgingsprijs bepaalt later hoeveel verkoopwinst belast wordt. Werk je als dga voor je eigen bv, dan geldt bovendien de gebruikelijkloonregeling: je moet jezelf een zakelijk salaris toekennen. Verhuur je privévermogen aan je bv, zoals een pand, dan valt dat onder de terbeschikkingstellingsregeling in box 1.

Let verder op momenten waarop je positie ongemerkt verandert. Een huwelijk, een echtscheiding, een statutenwijziging, het certificeren van aandelen of een wijziging in een familiefonds kan leiden tot een fictieve vervreemding, waarbij de Belastingdienst afrekent alsof je je aandelen hebt verkocht. Ook goed om te weten: wie alleen via de meetrekregeling een aanmerkelijk belang heeft, krijgt geen toegang tot de doorschuifregelingen bij schenken en erven en de bedrijfsopvolgingsregeling.

Conclusie en advies

De 5%-grens van het aanmerkelijk belang bepaalt of je aandeleninkomen in box 2 of box 3 valt, en dat verschil loopt snel in de duizenden euro’s. De regels kijken verder dan je eigen pakket: partner, familie in de rechte lijn, opties, soortaandelen en oude doorschuiftrajecten tellen mee. Tegelijk biedt box 2 kansen, zoals het verdelen van dividend met je fiscale partner of het spreiden van uitkeringen over meerdere jaren. Twijfel je of je een aanmerkelijk belang hebt, of wil je weten wat het voordeligste uitkeringsmoment is? De adviseurs van Taxcount rekenen je situatie graag door en zorgen dat je geen grens of faciliteit over het hoofd ziet. Neem gerust contact op voor een vrijblijvende kennismaking.