Ontwikkelt je bv zelf iets innovatiefs, zoals een product, een techniek of software? Dan betaal je over de winst daaruit misschien veel meer belasting dan nodig. Met de innovatiebox wordt die innovatiewinst namelijk effectief tegen 9 procent belast, in plaats van tegen het gewone vennootschapsbelastingtarief van 25,8 procent. Daar staan wel strenge voorwaarden tegenover. In dit artikel lees je wat de innovatiebox is, wanneer je onderneming kwalificeert en hoe het voordeel wordt berekend.
Wat is de innovatiebox?
De innovatiebox is een fiscale faciliteit voor winst uit innovatie (artikel 12b Wet op de vennootschapsbelasting 1969). Normaal betaalt een bv over haar winst 25,8 procent vennootschapsbelasting in de hoogste schijf. Valt een deel van de winst in de innovatiebox, dan wordt over dat deel effectief maar 9 procent belasting geheven.
Technisch is het geen apart tarief, maar een grondslagvermindering: van de innovatiewinst wordt maar een deel in de belasting betrokken en de rest is vrijgesteld. Het effect is dat je per saldo 9 procent betaalt over de winst die in de box valt. De innovatiebox is een keuze: je moet er bij je aangifte vennootschapsbelasting uitdrukkelijk voor kiezen.
Voor wie is de innovatiebox bedoeld?
De innovatiebox is bedoeld voor lichamen die vennootschapsbelasting betalen en zelf onderzoek en ontwikkeling doen: in de praktijk vooral de bv en de nv. Kern is dat je een eigen immaterieel activum hebt voortgebracht, bijvoorbeeld een zelf ontwikkelde uitvinding, techniek, werkwijze of software, en dat daarvoor een S&O-verklaring (WBSO) is afgegeven.
Typische situaties zijn een technologiebedrijf dat software of hardware ontwikkelt, een maakbedrijf met een zelf ontworpen productieproces of machine, of een onderneming die licentie-inkomsten of royalty’s ontvangt uit eigen technologie. Ook als je een deel van het ontwikkelwerk uitbesteedt, kun je de box benutten, mits je het activum voor eigen rekening en risico ontwikkelt en zelf de regie voert. Voor een eenmanszaak of vof is de innovatiebox niet van toepassing; die vallen onder de inkomstenbelasting.
Wanneer kwalificeer je voor de innovatiebox?
De toegang tot de innovatiebox verloopt in twee stappen (zie figuur 1). De eerste stap geldt altijd: je hebt een S&O-verklaring (WBSO) nodig voor het speur- en ontwikkelingswerk dat tot het activum heeft geleid. Zonder die verklaring is er geen toegang.
Figuur 1: de toegang verloopt in twee stappen. De S&O-verklaring is altijd nodig; grotere ondernemingen hebben daarnaast een tweede toegangsbewijs nodig.
De tweede stap geldt alleen voor grotere belastingplichtigen. Zij hebben naast de S&O-verklaring een tweede toegangsbewijs nodig, bijvoorbeeld een octrooi, een kwekersrecht, software, een geneesmiddelvergunning of een vergelijkbaar recht. Kleinere belastingplichtigen hebben genoeg aan de S&O-verklaring alleen. Je bent een kleinere belastingplichtige als je voordelen uit innovatie over vijf jaar samen onder 37,5 miljoen euro blijven en de omzet van je groep onder 250 miljoen euro. Merken, logo’s en vergelijkbare zaken kwalificeren nooit, omdat hun succes vooral van marketing afhangt.
Hoe wordt het voordeel berekend?
Het voordeel geldt pas nadat je de drempel hebt ingelopen. Alle ontwikkelkosten en eventuele innovatieverliezen moeten eerst tegen het gewone tarief zijn terugverdiend voordat het lage tarief begint. Daarnaast wordt het voordeel beperkt door de zogenoemde nexusbreuk: eigen onderzoek telt volledig mee, maar werk dat je uitbesteedt aan een eigen groepsvennootschap verlaagt het voordeel (zie figuur 2).
Figuur 2: eerst loop je de drempel in, daarna pas je de nexusbreuk toe. Over het kwalificerende voordeel dat overblijft, betaal je effectief 9%.
Een rekenvoorbeeld laat de omvang zien. Stel, je bv heeft 300.000 euro aan kwalificerende innovatiewinst, na aftrek van de drempel en toepassing van de nexusbreuk. Zonder innovatiebox betaal je daarover 25,8 procent, dat is 77.400 euro. Met de innovatiebox wordt maar een deel van die winst belast, zodat je per saldo 9 procent betaalt, dat is 27.000 euro. Het voordeel is dan 77.400 euro min 27.000 euro is 50.400 euro in dat jaar (zie figuur 3).
Figuur 3: over 300.000 euro innovatiewinst betaal je met de innovatiebox 27.000 euro in plaats van 77.400 euro, een voordeel van 50.400 euro.
De vereenvoudigde regeling voor het mkb
Voor kleinere bedrijven bestaat een praktische, forfaitaire route. Daarbij stel je het kwalificerende voordeel vast op 25 procent van de winst, met een maximum van 25.000 euro per jaar. Je mag deze route gebruiken als je in het jaar zelf of in een van de twee voorafgaande jaren een kwalificerend activum hebt voortgebracht, en per activum maximaal drie jaar.
Deze forfaitaire regeling scheelt veel rekenwerk, omdat je het voordeel niet uitgebreid hoeft te onderbouwen met een aparte voordeelberekening en nexusbreuk. Voor bedrijven met een beperkte innovatiewinst is dit vaak de eenvoudigste manier om toch van de innovatiebox te profiteren.
Waar moet je op letten?
De innovatiebox is een keuzefaciliteit: doe je niets, dan volgt geen sanctie, maar je betaalt dan wel te veel belasting. De risico’s zitten in de toepassing. Maak je niet aannemelijk dat je zelf een kwalificerend activum hebt voortgebracht, dan wordt de box geweigerd. Een S&O-verklaring alleen is niet genoeg: je moet kunnen aantonen welk activum je zelf hebt ontwikkeld.
Let daarnaast op de terugname, ook wel clawback genoemd. Diende een octrooi- of kwekersrechtaanvraag als toegangsbewijs en wordt die aanvraag uiteindelijk afgewezen, dan wordt het eerder onbelast gebleven voordeel alsnog bij de winst geteld. Groeit je onderneming van klein naar groot zonder tweede toegangsbewijs, dan vervalt de box direct vanaf dat boekjaar. Zorg ten slotte voor een goede administratie waarin je het bezit van het activum, de hoogte van de voordelen en de berekeningswijze vastlegt.
Praktische checklist: dit regel je rond de innovatiebox
- WBSO aanvragen: vraag tijdig een S&O-verklaring aan en behoud die; zonder WBSO is er geen toegang tot de innovatiebox.
- Activum vastleggen: beschrijf welk eigen product, welke techniek of software je hebt ontwikkeld; kennis, databases, merken en logo’s tellen niet mee.
- Tweede toegangsbewijs regelen: controleer als grotere onderneming of je naast de WBSO een octrooi, kwekersrecht, software of vergelijkbaar recht hebt.
- Keuze maken in de aangifte: kies bij je aangifte vennootschapsbelasting uitdrukkelijk voor toepassing van de innovatiebox.
- Drempel en nexus berekenen: loop eerst de ontwikkelkosten in en pas de nexusbreuk toe; leg de berekening onderbouwd vast.
- Forfait overwegen: bekijk of de eenvoudige forfaitaire regeling (25 procent van de winst, maximaal 25.000 euro) voor jou volstaat.
- Administratie op orde houden: leg het bezit van het activum, de voordelen en de berekeningswijze vast, zodat je bij een controle sterk staat.
Veelgestelde vragen
Hoeveel belasting bespaar ik met de innovatiebox?
Over de winst die in de box valt betaal je effectief 9 procent in plaats van 25,8 procent, een verschil van 16,8 procentpunt. Bij 300.000 euro innovatiewinst scheelt dat ongeveer 50.400 euro belasting per jaar.
Heb ik een octrooi nodig voor de innovatiebox?
Niet altijd. Kleinere belastingplichtigen hebben genoeg aan een S&O-verklaring (WBSO). Grotere ondernemingen hebben daarnaast een tweede toegangsbewijs nodig, zoals een octrooi, kwekersrecht of software.
Geldt de innovatiebox ook voor een eenmanszaak of vof?
Nee. De innovatiebox is een regeling in de vennootschapsbelasting en geldt alleen voor bv’s, nv’s en andere belastingplichtige lichamen. Een eenmanszaak of vof valt onder de inkomstenbelasting.
Wat is de forfaitaire innovatiebox?
Dat is een vereenvoudigde route waarbij je het voordeel vaststelt op 25 procent van de winst, met een maximum van 25.000 euro per jaar en maximaal drie jaar per activum. Je hoeft dan geen uitgebreide voordeelberekening te maken.
Kan het voordeel later worden teruggenomen?
Ja, in bepaalde gevallen. Diende een octrooi- of kwekersrechtaanvraag als toegangsbewijs en wordt die afgewezen, dan wordt het eerder onbelast gebleven voordeel alsnog belast. Dit heet de clawback.
Moet ik de innovatiebox zelf aanvragen?
Je kiest er bij je aangifte vennootschapsbelasting uitdrukkelijk voor. In de praktijk maken veel bedrijven vooraf afspraken met de Belastingdienst over de toepassing; bij het mkb-forfait is dat vooroverleg niet verplicht.
Hoe Taxcount je kan helpen
De innovatiebox kan een fors en structureel voordeel opleveren, maar de toegangs- en onderbouwingseisen zijn zwaar. Taxcount beoordeelt of je een kwalificerend activum hebt voortgebracht, regelt en bewaakt de S&O-verklaring en een eventueel tweede toegangsbewijs, en berekent je voordeel met de drempel en de nexusbreuk. Voor kleinere ondernemingen bekijken wij of de eenvoudige forfaitaire regeling het meeste oplevert.
Wil je weten of je bv in aanmerking komt voor het effectieve tarief van 9 procent? Leg je innovatie voor aan Taxcount, dan onderzoeken wij de mogelijkheden en zorgen wij voor een goede onderbouwing.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen fiscaal advies. Tarieven, bedragen en drempels kunnen wijzigen en de uitkomst hangt af van je persoonlijke situatie. Laat je situatie altijd beoordelen door een fiscalist voordat je een beslissing neemt.