U ontwikkelt een nieuw product, schrijft zelf software of zoekt een technische oplossing die nog niet bestaat. Dat werk kost geld, maar het kan u ook geld opleveren. Met de WBSO, de afdrachtvermindering voor speur- en ontwikkelingswerk, verlaagt u in 2026 de loonheffing die u als werkgever afdraagt. Bent u ondernemer zonder personeel, dan krijgt u een extra aftrek op uw winst. In dit artikel leest u wanneer u de WBSO kunt aanvragen, aan welke voorwaarden uw project moet voldoen en hoeveel voordeel het u concreet oplevert.
Wat is de WBSO?
De WBSO staat voor Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk. Het is de belangrijkste fiscale regeling waarmee de overheid onderzoek en ontwikkeling (R&D) in Nederland stimuleert. De regeling verlaagt uw kosten voor innovatie op twee manieren, afhankelijk van uw situatie.
Heeft u personeel, dan krijgt u een korting op de loonheffing die u maandelijks afdraagt. Dit heet de S&O-afdrachtvermindering. U berekent de korting over het loon van uw medewerkers die aan het project werken, plus de kosten en uitgaven voor het onderzoek. Bent u ondernemer zonder personeel, bijvoorbeeld een zzp’er, dan krijgt u in plaats daarvan een vaste aftrek op uw winst: de S&O-aftrek.
De WBSO wordt niet uitgevoerd door de Belastingdienst, maar door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). U vraagt de regeling vooraf aan, voordat het werk begint. Pas als RVO uw aanvraag goedkeurt en een S&O-verklaring afgeeft, mag u het voordeel verrekenen.
Wanneer komt u in aanmerking?
Niet elk project telt mee. Uw werk moet volgens de wet echt speur- en ontwikkelingswerk zijn. Dat betekent dat u iets maakt of onderzoekt dat voor uw eigen onderneming technisch nieuw is en waarbij u technische problemen moet oplossen. De WVA kent twee soorten werk die kwalificeren:
- Ontwikkeling van een technisch nieuw product, productieproces of programmatuur (software). U lost zelf technische knelpunten op; het gaat niet om werk dat routine is of dat u zonder meer kunt kopen.
- Technisch-wetenschappelijk onderzoek, gericht op het verklaren van een verschijnsel dat nog niet door de wetenschap is verklaard.
Een aantal activiteiten is uitdrukkelijk uitgesloten. Marktonderzoek, organisatorisch of administratief werk, het analyseren van bestaande literatuur en pure vormgeving tellen niet mee. Het werk moet bovendien binnen de Europese Unie plaatsvinden; werk in het Verenigd Koninkrijk telt sinds 2021 niet meer mee. Publieke kennisinstellingen zijn sinds 2016 uitgesloten van de regeling.
Verder gelden deze voorwaarden:
- U vraagt de WBSO vooraf aan bij RVO. Een aanvraag geldt pas vanaf de eerste dag van de maand na indiening, dus achteraf aanvragen kan niet.
- U houdt tijdens het project een sluitende administratie bij van de uren die aan het speur- en ontwikkelingswerk zijn besteed, en van de kosten en uitgaven als u die opvoert.
- Na afloop meldt u de werkelijk gemaakte S&O-uren bij RVO. De uiterste peildatum daarvoor is 1 april van het jaar na het S&O-jaar.
Mist u een termijn, dan is er soms ruimte voor een verschoonbare termijnoverschrijding, maar reken daar niet op. Een goede planning en administratie zijn de kern van een succesvolle WBSO.
Rekenvoorbeeld
De situatie: een MKB-bedrijf ontwikkelt in 2026 nieuwe software. Drie ontwikkelaars besteden samen 4.000 uur aan het project. Het gemiddelde S&O-uurloon is € 40. Het bedrijf kiest voor het forfait voor kosten en uitgaven in plaats van de werkelijke kosten bij te houden.
De grondslag bestaat uit het S&O-loon plus het forfait. Het S&O-loon is 4.000 uur × € 40 = € 160.000. Het forfait is € 10 per uur voor de eerste 1.800 uur (€ 18.000) en € 4 per uur voor de resterende 2.200 uur (€ 8.800), samen € 26.800. De totale grondslag is € 186.800. Dat bedrag blijft onder de grens van de eerste schijf (€ 391.020 in 2026), dus het hele bedrag valt in het lage tarief.
| Scenario A: geen WBSO | Scenario B: wel WBSO | |
| Grondslag (loon + forfait) | n.v.t. | € 186.800 |
| Tarief eerste schijf (regulier) | 0% | 36% |
| Lagere loonheffing (voordeel) | € 0 | € 67.248 |
De conclusie: door de WBSO aan te vragen betaalt dit bedrijf in 2026 € 67.248 minder loonheffing. Dat is geld dat het anders volledig had afgedragen. Is uw onderneming een starter, dan geldt voor de eerste schijf zelfs een tarief van 50%. Het voordeel loopt dan op tot € 93.400, een verschil van € 26.152 alleen al door de startersstatus.
Praktische gevolgen
De tarieven en bedragen voor 2026 zijn als volgt. Over de eerste € 391.020 van de grondslag krijgt u 36% voordeel; starters krijgen daar 50%. Over het bedrag daarboven geldt 16%. Deze grens van de eerste schijf is voor 2026 eenmalig verhoogd van € 380.000 naar € 391.020, wat in uw voordeel werkt.
Voor de kosten en uitgaven mag u kiezen. U rekent met het forfait van € 10 per S&O-uur tot 1.800 uur en € 4 per uur daarboven, of u houdt uw werkelijke kosten en uitgaven bij. Bij grote investeringen is de werkelijke methode vaak voordeliger. Had u in de vijf voorgaande jaren geen S&O-verklaring, dan rekent RVO in het eerste jaar met een forfaitair uurloon van € 29 in plaats van uw werkelijke loon.
Bent u ondernemer in de inkomstenbelasting, dan werkt de WBSO anders. U krijgt geen korting op loonheffing, maar een vaste S&O-aftrek op uw winst. Deze bedraagt in 2026 € 15.979. Startende ondernemers krijgen daar € 7.996 bovenop. Voorwaarde is dat u minimaal 500 uur aan speur- en ontwikkelingswerk besteedt en dat u aan het urencriterium voldoet.
Let op de samenloop met andere regelingen. Past u voor dezelfde medewerkers ook de 30%-regeling voor ingekomen werknemers toe, dan telt het deel van het loon dat u onbelast vergoedt niet mee voor het S&O-loon. Houd daar rekening mee bij het berekenen van uw gemiddelde S&O-uurloon. Ook loont het om te kijken naar de innovatiebox: winst die u met uw innovatie behaalt, kan onder voorwaarden tegen een laag vennootschapsbelastingtarief vallen.
Houd verder in de gaten dat de administratie klopt. RVO controleert of uw uren kwalificeren. Bij software moet u knelpunturen kunnen scheiden van gewone ontwikkeluren. Een onduidelijke of ontbrekende administratie is de meest voorkomende reden voor een correctie achteraf.
Conclusie en advies
De WBSO is een van de aantrekkelijkste fiscale regelingen voor bedrijven die onderzoek doen of iets nieuws ontwikkelen. Het voordeel kan oplopen tot tienduizenden euro’s per jaar, maar u moet de aanvraag vooraf indienen en uw administratie goed op orde houden. De grootste fout is te denken dat uw werk niet kwalificeert, terwijl dat vaak wel zo is, zeker bij softwareontwikkeling.
Twijfelt u of uw project onder de WBSO valt, of wilt u zeker weten dat u het maximale voordeel benut? Laat Taxcount uw situatie beoordelen. Wij bekijken welke uren en kosten kwalificeren, verzorgen de aanvraag bij RVO en zorgen dat uw administratie de controle doorstaat, zodat u zich op uw innovatie kunt richten.